Τελευταία Νέα
Διεθνή

Μαχητές που φορούσαν... παντόφλες έδιωχναν τους στρατούς των σουλτάνων: Η συνθήκη της Μέκκας έληξε ντροπιαστικά

Μαχητές που φορούσαν... παντόφλες έδιωχναν τους στρατούς των σουλτάνων: Η συνθήκη της Μέκκας έληξε ντροπιαστικά
Οι Houthis έχουν καταγράψει σημαντικές στρατιωτικές προόδους κατά μήκος της δυτικής ακτής της Υεμένης, αυξάνοντας παράλληλα την πίεση στη Σαουδική Αραβία και φέρνοντας ξανά στο προσκήνιο ένα από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα του πλανήτη: το Bab el-Mandeb
Η Μέση Ανατολή βρίσκεται μπροστά σε ένα ακόμη επικίνδυνο επεισόδιο, αυτή τη φορά με επίκεντρο την Υεμένη, την Ερυθρά Θάλασσα και μία στρατιωτική συμμαχία που μόλις πρόλαβε να γεννηθεί.
Οι Houthis έχουν καταγράψει σημαντικές στρατιωτικές προόδους κατά μήκος της δυτικής ακτής της Υεμένης, αυξάνοντας παράλληλα την πίεση στη Σαουδική Αραβία και φέρνοντας ξανά στο προσκήνιο ένα από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα του πλανήτη: το Bab el-Mandeb.
Και πάνω από όλα αιωρείται ένα ερώτημα:
Τι αξία έχει μια συμφωνία συλλογικής άμυνας όταν έρχεται η στιγμή να εφαρμοστεί;
Αυτό είναι και ένα από τα κεντρικά ερωτήματα που θέτει το αρχικό υλικό: γιατί οι σαουδαραβικές και συμμαχικές δυνάμεις έχασαν έδαφος στην Υεμένη και γιατί Τουρκία και Πακιστάν δεν έχουν προχωρήσει σε άμεση στρατιωτική επέμβαση στο πλευρό της Σαουδικής Αραβίας.

Η προέλαση που άλλαξε τον χάρτη 

Η νέα φάση του πολέμου στην Υεμένη έφερε τους Houthis σε ιδιαίτερα πλεονεκτική θέση στη δυτική ακτή.
Πρόσφατες αναφορές του Reuters καταγράφουν σημαντικές εδαφικές απώλειες για δυνάμεις που υποστηρίζονται από τη Saudi Arabia, καθώς και κατάληψη στρατηγικών σημείων και νησιών κοντά στο Bab el-Mandeb. Οι εξελίξεις εντείνουν τις ανησυχίες τόσο για την ασφάλεια της Σαουδικής Αραβίας όσο και για τη διεθνή ναυσιπλοΐα.
Η σημασία της περιοχής δύσκολα μπορεί να υπερεκτιμηθεί.
Το Bab el-Mandeb αποτελεί τη θαλάσσια «πόρτα» που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Aden και, μέσω αυτού, με τον Ινδικό Ωκεανό. Οποιαδήποτε σοβαρή διατάραξη εκεί μπορεί να επηρεάσει εμπορικές διαδρομές, πετρελαϊκές μεταφορές, κόστος ασφάλισης πλοίων και τελικά τις διεθνείς τιμές ενέργειας.
Γι' αυτό η σύγκρουση στην Υεμένη δεν αφορά πλέον μόνο την Υεμένη.
Αφορά το Riyadh, το Tehran, την Ankara, το Islamabad — και ένα μεγάλο μέρος της παγκόσμιας οικονομίας.

Η ασπίδα της Μέκκας

Στις 7 Αυγούστου 2026, η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία και το Πακιστάν υπέγραψαν στη Mecca τη Makkah Joint Defence Agreement.
Την υπογραφή έβαλαν οι Mohammed bin Salman, Recep Tayyip Erdoğan και Shehbaz Sharif.
Η βασική αρχή της συμφωνίας είναι εξαιρετικά ισχυρή στα χαρτιά: μια ένοπλη επίθεση εναντίον ενός από τα τρία κράτη θεωρείται επίθεση εναντίον και των τριών.
Η επίσημη κοινή ανακοίνωση επιβεβαιώνει τόσο τη ρήτρα συλλογικής άμυνας όσο και την πρόθεση για βαθύτερη στρατιωτική συνεργασία.
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Hakan Fidan είχε μάλιστα συγκρίνει τεχνικά τη λογική της συμφωνίας με εκείνη του Άρθρου 5 του NATO.
Μόνο που υπάρχει μία τεράστια διαφορά:
Το NATO διαθέτει δεκαετίες κοινών δομών, διοικήσεων, επιχειρησιακών διαδικασιών και στρατιωτικού σχεδιασμού.
Η Συμμαχία της Mecca είναι μόλις μερικών εβδομάδων.
Εδώ βρίσκεται ίσως το μεγαλύτερο πολιτικό ερώτημα.
Αν η συμφωνία είναι συλλογικής άμυνας, γιατί δεν βλέπουμε τουρκικές ή πακιστανικές στρατιωτικές δυνάμεις να εισέρχονται αμέσως στη σύγκρουση;
Η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη από έναν τίτλο περί «εγκατάλειψης».
Στις 10 Σεπτεμβρίου, το Πακιστάν δήλωσε ότι δεν είχε ακόμη πραγματοποιηθεί συζήτηση για συγκεκριμένη στρατιωτική αντίδραση βάσει της συμφωνίας, διαβεβαιώνοντας ταυτόχρονα ότι θα ενεργήσει βάσει των υποχρεώσεών του όταν απαιτηθεί.
Παράλληλα, αναφορές δείχνουν ότι η Σαουδική Αραβία αναζητά στρατιωτική και αμυντική υποστήριξη από πολλούς εταίρους, ενώ μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί άμεση ανάπτυξη ξένων μάχιμων δυνάμεων για την αντιμετώπιση των Houthis.
Άρα το πρόβλημα δεν είναι απαραίτητα ότι η συμφωνία «κατέρρευσε».
Το πραγματικό πρόβλημα είναι ότι κανείς ακόμη δεν γνωρίζει πώς ακριβώς μετατρέπεται η πολιτική δέσμευση σε κοινή στρατιωτική επιχείρηση.

Το μεγάλο παζλ

Το πρόβλημα είχε ήδη αναγνωριστεί από την Άγκυρα.
Στις 31 Αυγούστου πραγματοποιήθηκε στην Istanbul η πρώτη συνεδρίαση της Στρατηγικής Πολιτικής και Αμυντικής Επιτροπής που δημιουργήθηκε βάσει της συμφωνίας.
Στη συνάντηση συμμετείχαν υπουργοί Εξωτερικών, υπουργοί Άμυνας και αρχηγοί γενικών επιτελείων των τριών κρατών και ελήφθησαν οι πρώτες αποφάσεις για τη θεσμική οργάνωση της συμμαχίας.
Με απλά λόγια:
η συμμαχία έχει τη ρήτρα συλλογικής άμυνας, αλλά ακόμη χτίζει τον μηχανισμό που θα την εφαρμόσει.
Και ο πόλεμος δεν περίμενε να ολοκληρωθεί η γραφειοκρατία.
Οι εξελίξεις αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα επειδή οι Houthis έχουν πλησιάσει δραματικά στο Bab el-Mandeb και έχουν ενισχύσει τη δυνατότητά τους να απειλούν θαλάσσιες μεταφορές.
Η κίνηση πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα είχε ήδη μειωθεί σημαντικά τα προηγούμενα χρόνια λόγω των επιθέσεων στην περιοχή, με πολλές ναυτιλιακές εταιρείες να επιλέγουν μακρύτερες διαδρομές.
Η νέα στρατιωτική κατάσταση αυξάνει ξανά τον κίνδυνο για το διεθνές εμπόριο και την ενεργειακή ασφάλεια.
Οι τιμές του πετρελαίου έχουν δεχθεί ανοδικές πιέσεις μέσα στο ευρύτερο περιβάλλον πολέμου και διαταραχών τόσο στην Ερυθρά Θάλασσα όσο και στην περιοχή του Στενού του Hormuz.
Δεν πρόκειται απλώς για έναν τοπικό πόλεμο.
Πρόκειται για μια σύγκρουση δίπλα στις αρτηρίες που κρατούν ζωντανό μεγάλο μέρος της παγκόσμιας οικονομίας.

Οι σχέσεις με Ιράν 

Οι Houthis διατηρούν στενές σχέσεις με το Ιράν, όμως η ακριβής έκταση του ιρανικού ελέγχου στις αποφάσεις τους αποτελεί αντικείμενο διαφωνίας.
Αυτό που δεν αμφισβητείται είναι ότι η σύγκρουση στην Υεμένη εξελίσσεται μέσα σε ένα πολύ μεγαλύτερο περιφερειακό παιχνίδι ασφαλείας.
Στις 15 Σεπτεμβρίου, το Axios αποκάλυψε συνάντηση ανώτατων στρατιωτικών στελεχών των ΗΠΑ, του Israel και αραβικών κρατών στη Germany, υπό τον διοικητή της CENTCOM Admiral Brad Cooper. Κεντρικό θέμα των συζητήσεων ήταν το Iran και η ευρύτερη περιφερειακή ασφάλεια.
Αυτό δεν αποδεικνύει ότι η Συμμαχία της Mecca δημιουργήθηκε ειδικά εναντίον του Ιράν.
Αντίθετα, η επίσημη θέση της Ankara, μέσω του Hakan Fidan, είναι ότι η συμφωνία δεν στρέφεται εναντίον συγκεκριμένου κράτους.
Δείχνει όμως πόσο δύσκολο είναι πλέον να απομονωθεί οποιαδήποτε σύγκρουση της Μέσης Ανατολής από τη μεγαλύτερη αντιπαράθεση γύρω από το Tehran.
Το αρχικό κείμενο επιχειρεί επίσης μια σύγκριση με το NATO και αναφέρεται σε πρόσφατη δήλωση του πρωθυπουργού της Slovenia Janez Janša.
Εδώ χρειάζεται μία σημαντική διευκρίνιση.
Ο Janez Janša δεν δήλωσε ότι «το NATO πρέπει να εφεύρει τη συλλογική άμυνα».
Στη συνάντησή του με τον Γενικό Γραμματέα του NATO Mark Rutte στις 14 Σεπτεμβρίου 2026, είπε ουσιαστικά το αντίθετο: ότι αν το NATO δεν υπήρχε, οι χώρες θα έπρεπε να εφεύρουν τη συλλογική άμυνα, υπογραμμίζοντας τη σημασία της Συμμαχίας για την ασφάλεια της Slovenia.
Η διαφορά είναι ουσιώδης.
Η δήλωση δεν αποτελεί αμφισβήτηση του Άρθρου 5· παρουσιάστηκε ως επιχείρημα υπέρ της συλλογικής άμυνας.

Το πραγματικό τεστ

Και εδώ φτάνουμε στην καρδιά της υπόθεσης.
Η Συμμαχία της Mecca υπογράφηκε με μία φράση μεγάλης πολιτικής ισχύος:
επίθεση σε έναν σημαίνει επίθεση σε όλους.
Αλλά καμία τέτοια φράση δεν απαντά από μόνη της στα δύσκολα επιχειρησιακά ερωτήματα.
Πρέπει η Türkiye να στείλει αεροσκάφη;
Πρέπει το Pakistan να αποστείλει στρατεύματα;
Μπορεί η βοήθεια να περιοριστεί σε πυραυλική άμυνα, πληροφορίες, όπλα και logistics;
Απαιτείται επίσημο αίτημα από τη Σαουδική Αραβία;
Ποιος αποφασίζει πότε ενεργοποιείται η συλλογική άμυνα;
Αυτά ακριβώς είναι τα ερωτήματα που η νεαρή συμμαχία καλείται τώρα να λύσει στην πράξη.

Η ώρα της αλήθειας

Οι Houthis δεν δοκιμάζουν μόνο τις στρατιωτικές δυνατότητες των αντιπάλων τους.
Οι εξελίξεις δοκιμάζουν την ταχύτητα με την οποία Σαουδική Αραβία, Πακιστάν, Τουρκία μπορούν να μετατρέψουν μια εντυπωσιακή διπλωματική συμφωνία σε λειτουργικό μηχανισμό συλλογικής ασφάλειας.
Μέχρι στιγμής, η εικόνα είναι διπλή.
Από τη μία πλευρά, η συμφωνία υπάρχει, οι τρεις κυβερνήσεις επιβεβαιώνουν τη δέσμευσή τους και οι θεσμικές δομές έχουν αρχίσει να δημιουργούνται.
Από την άλλη, η κρίση ήρθε πριν ολοκληρωθούν αυτές οι δομές — και καμία από τις δύο συμμαχικές χώρες δεν έχει ανακοινώσει άμεση πολεμική επέμβαση.
Το ερώτημα επομένως δεν είναι αν η Συμμαχία της Mecca υπάρχει.
Το ερώτημα είναι τι ακριβώς θα κάνει όταν μια κρίση απαιτήσει περισσότερα από ανακοινώσεις.
Και με τη μάχη στην Υεμένη να συνεχίζεται, το Bab el-Mandeb να βρίσκεται στο επίκεντρο της διεθνούς ανησυχίας και ολόκληρη τη Μέση Ανατολή να κινείται σε ένα όλο και πιο επικίνδυνο περιβάλλον, η απάντηση ίσως χρειαστεί να δοθεί πολύ νωρίτερα απ' όσο περίμεναν οι τρεις ιδρυτές της.

www.bankingnews.gr

Ρoή Ειδήσεων

Σχόλια αναγνωστών

Δείτε επίσης